Than hoạt tính thường được sử dụng trong dân gian để điều trị 1 số bệnh như ăn uống khó tiêu, đầy hơi, chướng bụng và 1 số ứng dụng khác trong sinh hoạt thường nhật như lọc nước, lọc ko khí (khẩu trang), làm mỹ phẩm. Tuy được coi là thuốc rẻ tiền nhưng nó lại luôn được xem là thuốc đầu tay trong cấp cứu, phòng chống ngộ độc thực phẩm, đặc thù trong điều trị và xử lý ngộ độc nấm độc.

Than hoạt tính thường được chiết từ gỗ hoặc từ các phế truất chất hữu cơ khác như xơ dừa, vỏ gáo dừa, những chất này được nung ở nhiệt độ 950oC trong lò quay. Ở nhiệt độ này, thành phần carbon phản ứng hóa học với hơi nước và 1 số chất hóa học khác có trong lò quay sẽ tạo ra phần lớn lỗ rỗng bên trong hạt than, hình thành nên một sản phẩm được gọi là than hoạt tính. Nhờ đó, than hoạt tính với đặc tính rất xốp, diện tích bề mặt rất lớn, chiếm từ 500-2.500 m2/1g sản phẩm. với đặc tính tương tự, những vết rỗng, nứt vi mạch đều sở hữu tính thu nạp rất mạnh, vì bề mặt riêng rất to của than hoạt tính nên nó có khả năng thu giữ một số chất trên bề mặt (sự hấp phụ), kể cả cả chất vô cơ lẫn hữu cơ. Riêng những chất khí như: carbonic (CO2), hydrogen sulfua (H2S), amoniac… có thể hấp phụ được một khối lượng gấp 50-100 lần khối lượng của nó.

Than hoạt tính không độc, khi uống vào không kết nạp vào máu mà thải ra ngoài thân thể theo phân (tạo màu đen). Than hoạt tính đóng vai trò trọng yếu trong xử trí và điều trị ngộ độc thực phẩm. Đặc biệt than hoạt tính đã được những bác sỹ bệnh viện Bạch Mai sử dụng trong cấp cứu, điều trị rất hiệu quả những trường hợp ngộ độc nấm độc ở tỉnh Bắc Kạn và Tuyên quang . Một số hướng dẫn dùng than hoạt tính lúc ngộ độc thực phẩm:

– Ngộ độc thực phẩm cấp tính do vi sinh vật và độc tố: thường sử dụng ở dạng viên nén nhai, viên nang, viên bao đường, liều thường dùng từ 62,5- 125 mg/1 lần x 2-3 lần/ngày, uống sau bữa ăn, sử dụng trong 4 – 5 ngày. Trường hợp ăn khó tiêu, người lớn có thể dùng 125mg/1 lần x 2-3 lần/ngày.

– Ngộ độc thực phẩm trật tính do hóa chất: thường sử dụng ở dạng bột mịn hoặc dạng nhũ dịch.

+ Dạng bột mịn: người lớn dùng 50 gam, khuấy trong 250 ml, lắc kỹ trước khi uống, có thể sử dụng ống thông bao tử. Trường hợp nhiễm độc nặng uống lặp lại nhiều lần từ 25-50g, cách nhau 4—5 giờ. Có thể phải kéo dài tới 48 giờ, trẻ em tiêu dùng 1g/kg thể trọng, trường hợp nặng có thể lặp lại 4-6 giờ.

+ Dạng nhũ dịch: liều dùng mỗi ngày đối với người lớn là 200 ml, trẻ con 100 ml. Tổng lượng phải dùng nằm trong khoảng 1 – 6 lọ hoặc nhiều hơn, tùy vào mức độ ngộ độc. Nếu là ngộ độc nhẹ, chỉ cần dùng 1 lọ, nhưng nếu là ngộ độc nặng (kim loại…), có thể phải dùng 6 lọ trở lên.

– Ngộ độc thực phẩm do nấm độc: người lớn sử dụng 1g/kg thể trọng, con nhỏ 1-2 g/kg thể trọng. Trường hợp nặng cho uống than hoạt tính nhiều lần (3- 4 giờ/1 lần), uống kèm với sorbitol (người lớn 6 gói, trẻ em 2-4 gói). Than hoạt tính và sorbitol sử dụng tối thiểu trong vòng 3 ngày.

Dùng than hoạt tính dù ở dạng nào phải được thực hiện sớm nhất có thể, tốt nhất là trong vòng 1-3 giờ sau khi chất độc được đưa vào cơ thể. Thuốc sẽ không còn tác dụng khi chất độc đã ngấm vào máu. Vì vậy, khi nghi ngờ ăn phải chất độc, cần uống thuốc ngay.

Than hoạt tính không độc nhưng lưu ý tác dụng phụ từ các thành phần của thuốc khác khi dùng dạng biệt dược, vì vậy cần phải đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước lúc dùng, hoặc tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ. Nếu như uống quá nhiều than hoạt tính có thể gây táo bón, gây buồn nôn, nôn mửa, nên cần lưu ý một số vấn đề sau:

– Không nên dùng than hoạt tính thường xuyên và trong thời gian dài vì lúc uống, trong tuyến tiêu hóa than hoạt tính không chỉ liên kết những chất độc mà còn khiến cho giảm tác dụng của nhiều chất có lợi cho cơ thể (các men, vitamin, acid amin…)

– Không uống than hoạt tính cùng một lúc với những thuốc khác mà nên uống cách nhau khoảng 2 giờ, do thanh hoạt tính có khả năng hấp phụ loại thuốc dùng chung, khiến cho giảm sự hấp thụ thuốc vào máu và khiến thuốc kém tác dụng.

– Không dùng trong trường hợp bệnh nhân hôn mê sâu, đang cơn co giật, người uống phải xăng dầu, các hóa chất với sắt, axit hay kiềm mạnh.

– Không dùng cho trẻ nhỏ dưới hai tuổi.

 

Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: 232/28 đường Hương Lộ 80, khu phố 2, phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Email: moitruongbinhbinhtan@gmail.com – congtruong10@gmail.com
Điện thoại: 0916158711 (Oánh) – 0903387995 (Trưởng )
Website: http://moitruongbinhbinhtan.com